W dniach 13 – 17 kwietnia 2026 r. odbyło się szereg wydarzeń i spotkań związanych z upamiętnieniem kryptologa Jerzego Różyckiego wybitnego matematyka i współtwórcy sukcesu złamania szyfru niemieckiej maszyny Enigmy – osiągnięcia, które odegrało kluczową rolę w historii II wojny światowej. Był absolwentem Gimnazjum Koedukacyjnego Towarzystwa Szkoły Średniej w Wyszkowie nad Bugiem i 100 lat temu zdał egzamin dojrzałości.
Obecnie przypada 100. rocznica zdania matury przez Jerzego Różyckiego i z okazji tej wyjątkowej rocznicy, samorząd Powiatu Wyszkowskiego wspólnie z I Liceum Ogólnokształcącym im. Cypriana Kamila Norwida w Wyszkowie, będącego kontynuatorem przedwojennego gimnazjum, przygotował szereg wydarzeń, przybliżających postać kryptologa Jerzego Różyckiego młodzieży i mieszkańcom Wyszkowa. Upamiętnianie postaci tego młodego absolwenta szkoły średniej w Wyszkowie społeczność lokalna prowadzi od szeregu lat.
Sto lat temu, w Gimnazjum Koedukacyjnym Towarzystwa Szkoły Średniej w Wyszkowie nad Bugiem, Jerzy Różycki zdał egzamin dojrzałości, otwierając rozdział historii, który doprowadził go do grona najwybitniejszych kryptologów XX wieku. Po stu latach wracamy do tamtego czasu nie tylko, aby świętować rocznicę matury Jerzego Różyckiego, ale też odwagę myśli, pasję i geniusz człowieka, który swoją wiedzą i umysłem pomógł ocalić tysiące ludzkich istnień.
W dniach 13-17 kwietnia 2026 r. na wszystkie wydarzenia upamiętniające Jerzego Różyckiego zaproszono mieszkańców, uczniów i pasjonatów historii, a wśród nich:„Lekcja z Różyckim” (13 kwietnia) dla wszystkich przedszkoli, szkół i placówek oświatowych, aby w sposób ciekawy i nowoczesny poznać Jerzego Różyckiego,
Turniej „Algorytm Cup” (14 kwietnia), który odbył się w Centrum Edukacji Zawodowej i Ustawicznej „Kopernik” w Wyszkowie, a polegał na połączeniu halowego turnieju piłki nożnej z algorytmem (nowy wymiar sportowej rywalizacji, bowiem wprowadzenie zmiennej punktacji za gole sprawia, że klasyczna strategia ustępuje miejsca kalkulacji, w której czas staje się równie istotnym przeciwnikiem, co drużyna przeciwna),
„100 lat – 100 umysłów – jedna historia” – sztafeta 100 x 100 dla Jerzego Różyckiego (15 kwietnia) na nowej bieżni lekkoatletycznej Zespołu Szkół nr 1 im. Marii Skłodowskiej – Curie w Wyszkowie 100 zawodników połączyło siły w sztafecie, w której każdy biegacz miał do pokonania dokładnie 100 metrów,
„100 róż dla Różyckiego” (16 kwietnia) we wszystkich szkołach łącznie zostanie posadzonych sto krzewów róż – dokładnie tyle, ile lat mija od historycznej matury wybitnego matematyka i kryptologa.
Uroczyste obchody podsumowujące wszystkie wydarzenia odbyły się 17 kwietnia w I Liceum Ogólnokształcącym im. Cypriana Kamila Norwida w Wyszkowie, które jest kontynuatorem tradycji przedwojennego gimnazjum. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele samorządów na czele ze starostą wyszkowskim Marzeną Dyl i pracownikami starostwa, radni powiatowi, dyrektorzy szkół i instytucji, kuratorium oświaty i placówek oświatowych, pasjonaci historii oraz osoby związane z wybitnymi postaciami mającymi swój wkład w rozwój kryptologii w Polsce. Wśród gości witano również m.in. posła na Sejm RP Mariusza Popielarza, maj. Tomasza Wyczawskiego i przedstawicieli zaprzyjaźnionych samorządów oraz świata naukowego. Zaproszono na prelekcje tematyczne przygotowane przez pracowników Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu, Akademii Sztuki Wojennej. Wykłady zaprezentowali m.in. dr Wioleta Mioduszewska, Patryk Kamiński (student II roku) i Kacper Lenczewski (student I roku). Były to niezwykle ciekawe prezentacje na temat genezy historycznej utworzenia instytucji państwowych i stworzenia warunków odpowiednich dla tak młodych geniuszy jak Jerzy Różycki oraz rozwoju informacji i kryptologii. Młodzi ludzie potrafili zmienić historię łamiąc szyfry Enigmy używanej do przekazywania informacji przez Niemców i Bolszewików. Z prezentacją multimedialną wystąpił również Janusz Kosiński – wyszkowski nauczyciel przedstawiając dzieje rodziny Różyckich oraz fakty dotyczące Jerzego Różyckiego.
Uczniowie i nauczyciele I LO przygotowali widowisko „Miłość i tajemnica”, które były swoistą opowieścią o życiu i geniuszu Jerzego Różyckiego. Scenariusz widowiska został oparty na podstawie fragmentów listów Jerzego do żony Barbary, które znalazły się w książce Elżbiety Szczuki „Jerzy Różycki. Jeden z pogromców Enigmy”. W trakcie uroczystości wręczono nagrody uczestnikom konkursów dla dzieci i młodzieży m.in. konkursu matematyczno-informatycznego im. Jerzego Różyckiego, konkursu plastycznego i turnieju sportowego.
Po spotkaniu w szkole wszyscy uczestnicy złożyli kwiaty przy tablicy upamiętniającej 90. rocznicę zdania matury przez Jerzego Różyckiego, którą dokładnie 10 lat temu, w 2016 roku uroczyście umieszczono na budynku liceum. Po czym odbył się spacer po miejscach upamiętniających Jerzego Różyckiego na terenie Wyszkowa i złożenie kwiatów na ławeczce Jerzego Różyckiego w Parku Miejskim.
Tego dnia od samego rana uczniowie I LO im. C.K Norwida w Wyszkowie uczestniczyli w warsztatach kryptologicznych prowadzonych przez pracowników Centrum Szyfrów
Enigma.
/J.Cz./
