W niedzielę, 23 sierpnia na leśnej polanie przy pomniku Armii Krajowej w Jerzyskach (Gm. Łochów), odbyły się uroczystości upamiętniające 82. rocznicę bitwy pod Jerzyskami oraz Akcji „Burza”, połączone z obchodami Święta Wojska Polskiego.
W tym historycznym miejscu, w dniach: 13–15 sierpnia 1944 roku krwawą walkę z przeważającymi siłami niemieckiej 7 Dywizji Piechoty Wehrmachtu podjęła 1 Kompania
32 Pułku Piechoty Armii Krajowej Radzymińskiego Obwodu „Rajski Ptak” oraz pododdział Narodowych Sił Zbrojnych z Wołomina.
Gospodarzem wydarzenia był Burmistrz Łochowa Robert Gołaszewski. Uroczystości swoją obecnością uświetnili parlamentarzyści: Poseł na Sejm RP Maria Koc oraz Senator RP Maciej Górski. Powiat Węgrowski reprezentowali: Wicestarosta Marek Renik oraz Wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Brygida Górniaczyk.
W obchodach wzięli udział licznie zgromadzeni mieszkańcy okolicznych powiatów (głównie węgrowskiego i wołomińskiego), samorządowcy, grupy rekonstrukcyjne oraz przedstawiciele środowisk kombatanckich, patriotycznych i historycznych, w tym delegacja młodzieży z Międzyszkolnego Klubu Historycznego im. AK Ziemi Radzymińskiej z prezesem Władysławem Kolatorskim, Koła ŚZŻAK „Rajski Ptak” w Radzyminie z prezesem Jerzym Bertą, Towarzystwa Przyjaciół Radzymina z prezesem Janem Wnukiem oraz prezes Okręgu Warszawa-Wschód ŚZŻAK Mirosław Widlicki. Obecna była także m.in. delegacja NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze z Przewodniczącym Dariuszem Paczuskim, Zastępcą Przewodniczącego Krzysztofem Kacprzakiem, Sekretarzem Maciejem Mechlińskim oraz Przewodniczącym Oddziału Wołomin Józefem Radzio.
Modlitwa, okolicznościowe przemówienia
i wręczenie Medali „Pro Patria”
Uroczystość zainaugurowała polowa Msza Święta w intencji poległych bohaterów, odprawiona przez Księdza Proboszcza przy oprawie muzycznej Orkiestry Wojskowej z Siedlec oraz przy asyście licznych pocztów sztandarowych szkół, jednostek OSP, instytucji i organizacji patriotycznych.
Po zakończeniu Liturgii wygłoszono przemówienia okolicznościowe.
– Zawsze, kiedy przyjeżdżam do Jerzysk, jest tutaj bardzo dużo ludzi. To świadczy o tym, że to wydarzenie, które miało tutaj miejsce 82 lata temu, jest Wam bardzo bliskie, że utożsamiacie się z żołnierzami Armii Krajowej, żołnierzami Narodowych Sił Zbrojnych, którzy tutaj walczyli, którzy tutaj polegli, którzy stąd poszli dalej walczyć, a potem byli represjonowani, bo wiemy, jakie losy były podziemia niepodległościowego po II wojnie światowej – powiedziała Poseł Maria Koc, która w swoim wystąpieniu podkreśliła znaczenie lokalnej pamięci dla przyszłych pokoleń Polaków i nawiązała do słów Prezydenta Najjaśniejszej Rzeczypospolitej: – Pan Prezydent Karol Nawrocki, kiedy spotkał się z Powstańcami Warszawskimi, powiedział „To, co najcenniejsze, co możemy Wam dać, to pamięć. Pamięć o waszych czynach, o Was, o bohaterach (…). Bez tej pamięci nie ma tożsamości, nie ma narodu, nie ma Polaków, nie ma Polski” – mówiła Pani Poseł dziękując samorządowcom, nauczycielom i działaczom, którzy tę pamięć zaszczepiają w młodych ludziach oraz przypominając, że o wolną Polskę zabiegać muszą tylko i wyłącznie Polacy, bo przecież tylko nam Polska jest potrzebna jak powietrze.
Senator Maciej Górski w swoim wystąpieniu odniósł się do ciągłości pokoleniowej oraz odpowiedzialności za wolność Ojczyzny:
– Aby zapewnić pomyślność naszej Ojczyźnie, młodzież musi po prostu mądrze i dobrze wybierać. A wybór jest jeden: to jest dobro albo zło. Trzeba wybierać dobro. Wolna Polska jest dobrym wyborem. Tak jak powiedziała Pani Poseł, tylko Polakom zależy tak naprawdę na wolnej i silnej Polsce. Inne myślenie, że ktoś przyjdzie i coś zrobi dla Polaków, to po prostu infantylność i naiwność – mówił Senator Górski przypominając o testamencie żołnierzy AK i NSZ walczących w konspiracji z okupantem niemieckim. – Do lasu poszli najlepsi. I to jest dla nas wielkie zobowiązanie. Musimy wypełnić testament tych najlepszych żołnierzy i wybierać dobro”.
Wicestarosta Węgrowski Marek Renik w swoim przemówieniu zaakcentował wysoką frekwencję mieszkańców i gości z całego regionu, w tym przybyłych z Wołomina i Radzymina, wskazując, że wydarzenie ma wymiar święta całego powiatu i okolic:
– Cieszę się, że ta uroczystość ma tak piękny wymiar, bo to znaczy, że te wartości, o których mówiliśmy, są Wam bliskie, że pamięć o bohaterskich żołnierzach Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych jest żywa, że dbamy o nią, że jesteśmy dziedzicami tych wartości, o które oni walczyli – mówił Wicestarosta Węgrowski, który skierował także słowa wsparcia dla obecnego pokolenia żołnierzy, przypominając, że za każdym żołnierzem konspiracji stała duża grupa ludzi, którzy pracowali na to, żeby oni mogli walczyć. – Chciałbym Was zapewnić, Żołnierze, którzy nosicie na swoich mundurach orła w koronie i biało-czerwoną flagę, że za Wami stoimy my – samorządowcy i cywile. Jesteśmy z Wami i deklarujemy nasze wsparcie – zapewnił Wicestarosta.
Szczególnym punktem obchodów była ceremonia wręczenia Medali „Pro Patria”, przyznanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lecha Parella za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Polski. W imieniu Szefa Urzędu odznaczenia wręczył p. Grzegorz Gemzała. Medalami „Pro Patria” uhonorowano sześciu działaczy z naszego regionu: Panią Elżbietę Lipińską, Panią Elżbietę Jarząbek (Dyrektor Szkoły Podstawowej im.
W. Witosa w Gwizdałach), Pana majora Bartosza Pawlika (Szefa Wydziału Rekrutacji i Promocji WCR Garwolin), Pana Marcina Polaka (Członka Koła ŚZŻAK w Siedlcach), Pana Rafała Lewandowskiego (Redaktora Tygodnika „Kurier W”, Przewodniczącego Rady Programowej MKH im. AK Ziemi Radzymińskiej) oraz Pana Jana Wnuka (Prezesa Towarzystwa Przyjaciół Radzymina, Wiceprezesa Koła ŚZŻAK „Rajski Ptak”, Honorowego Obywatela Radzymina). Wszystkim odznaczonym serdecznie gratulujemy!
Apel Pamięci i ceremonia złożenia kwiatów
Po zakończeniu ceremonii wręczenia odznaczeń przyszedł czas na dopełnienie ceremoniału wojskowego. Oficer Żandarmerii Wojskowej odczytał Apel Poległych, po czym oddano salwę honorową. Uroczystą oprawę zapewniła Kompania Honorowa Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim oraz Orkiestra Wojskowa z Siedlec.
W dalszej części delegacje rządowe, samorządowe, służb mundurowych (w tym Żandarmerii Wojskowej, Zespołu ds. Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego) oraz organizacji społecznych (m.in. Stowarzyszenia LGD „Bądźmy Razem” z dyrektor Mariolą Kiełek) złożyły wieńce i zapaliły znicze pod pomnikiem Armii Krajowej.
Piknik historyczny
i rekonstrukcja bitwy
Po zakończeniu oficjalnej części obchodów uczestnicy przenieśli się na skraj lasu, w rejon Polany Pod Dębami na piknik historyczny. Głównym punktem programu była widowiskowa inscenizacja potyczki z okresu II wojny światowej, przywołująca walkę polskich oddziałów AK i NSZ z wojskami Wehrmachtu pod Jerzyskami. W inscenizacji wzięły udział liczne grupy historyczne, organizacje i rekonstruktorzy, a wśród nich m.in.: Klub Strzelectwa Sportowego C22 z Łochowa, Muzeum Techniki Wojskowej i Użytkowej w Bielanach Wąsach – Stowarzyszenie Historyczno-Edukacyjne im. 7 Pułku Lansjerów Nadwiślańskich, Grupa Rekonstrukcji Historycznej Gruppe Mergen, 11 Grupa Operacyjna NSZ z Płocka, ŚZŻAK Okręg Warszawa-Wschód, a wśród licznie zgromadzonej publiczności dostrzec można było także przedstawicieli Rodzinnej Grupy Historycznej Szwadron Żandarmerii oraz 201. Ochotniczego Pułku Szwoleżerów z Radzymina. Tegoroczne obchody w Jerzyskach zwieńczył koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Marka Jaroszewskiego.
Podsumowując uroczystości w mediach społecznościowych, Burmistrz Robert Gołaszewski złożył podziękowania wszystkim uczestnikom i współorganizatorom za podtrzymywanie żywej pamięci o bohaterach bitwy pod Jerzyskami:
„Wasza obecność, pamięć, modlitwa i zaangażowanie są najlepszym świadectwem, że historia i ofiara naszych przodków są ważne dla kolejnych pokoleń. Szczególne podziękowania kieruję do osób i instytucji, z którymi mamy zaszczyt współtworzyć rokrocznie to wydarzenie” – podkreślił Burmistrz Łochowa.
Cześć i Chwała Bohaterom!
/R.S. Lewandowski;
foto: MKH im. AK ZR,
W. Czerwiński – Kurier W/
