26 stycznia 2026 r. w Brańszczyku odbyły się uroczystości upamiętniające 163. rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Po wspólnej modlitwie, którą poprowadził ks. wikariusz parafii pw. św. Jana Chrzciciela, delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze pod tablicą kapliczki powstańczej na Skwerze Jana Pawła II oraz pod tablicą upamiętniającą szpital powstańczy przy Domu Pomocy Społecznej.
W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele władz Gminy Brańszczyk, jednostek organizacyjnych gminy, Związku Piłsudczyków RP, Towarzystwa Pamięci Józefa Piłsudskiego Okręg Nadbużański w Wyszkowie oraz uczniowie Zespołu Placówek Oświatowych w Brańszczyku wraz z opiekunami.
Spotkaliśmy się, aby oddać hołd tym, którzy za wolność Polski zapłacili najwyższą cenę. Tragiczne świadectwa walk – akty zgonu poległych pod Nowym Brańszczykiem 12 listopada 1863 roku do dziś znajdują się w dokumentach metrykalnych parafii. Według wspomnień Jana Mroza, nasz cmentarz jest miejscem wiecznego spoczynku dla ponad 50 powstańców.
Puszcza Biała była w 1863 roku jednym z najważniejszych bastionów walki, a jej ostępy dawały schronienie tym, którzy nie pogodzili się z carską niewolą. Działaniami powstańczymi w regionie kierowali m.in. Zygmunt Padlewski – naczelnik guberni płockiej oraz Ignacy Mystkowski – dowódca powiatów ostrołęckiego, przasnyskiego i pułtuskiego. Wśród oficerów walczących na tych terenach byli m.in. Bronisław Deskur, Karol Frycze, Teofil Dąbrowski, Władysław Ostaszewski oraz Jan Podbielski z Ostrowi Mazowieckiej. Przez puszczańskie lasy swoje oddziały prowadzili również Władysław Cichorski i Ludwik Lityński.
Upamiętniliśmy osoby zapisane na kartach naszej historii lokalnej, a w szczególności:
ks. Narcyza Teodora Wilewskiego – administratora parafii w Wyszkowie, zesłanego na Syberię za pomoc udzielaną szpitalowi powstańczemu w Brańszczyku;
ks. Bonifacego Ostrzykowskiego – proboszcza, który wspierał powstańców modlitwą i ofiarnością;
Macieja Łapińskiego „Słowika” – 16-letniego dowódcę grupy „Zawadiaków”;
Anielę Łepkowską – opiekunkę z brańszczykowskiego szpitala powstańczego.
Pamiętamy również o powstańcach z naszej parafii: Antonim Kukwie, Janie Karpińskim – skazanym na dożywotnią katorgę, piwowarze Kalinowskim oraz Pawle Byczyńskim – dziadku Marii Żywirskiej.
Była to piękna i ważna lekcja historii oraz patriotyzmu.
Cześć i chwała Bohaterom!
/Info UG Brańszczyk/
